.
68den 78e Mustafa Kemal PDF Yazdır E-posta

Bu makale 4724 defa okunmuştur.

Yazar Mustafa Balbay (Cumhuriyet)   
Cuma, 19 Eylül 2008 14:06

60’lardan 80lere yaklaşık 20 yıla ulaşan aktif gençlik eylemlerinin ideolojik boyutu gündeme geldiğinde tartışılan konulardan biri şudur:

Mustafa Kemal...

68’den başlarsak... Başta Deniz Gezmiş olmak üzere 68 gençliği genelde Mustafa Kemalle son derece barışıktı. Onun nihai hedeflerini yaşama geçirmeyi başlıca görevlerinden saymıştı

.Neydi bunlar?

Tam bağımsızlık ve antiemperyalizm...

Mustafa Kemal ne diyordu:

Bağımsızlık benim karakterimdir...

Ya istiklal ya ölüm...68 gençliğinin döneme damgasını vuran başlıca eylemlerinden biri şuydu:

Samsundan Ankaraya Mustafa Kemal Yürüyüşü...

Eylem, o dönemde aktif olan 10dan fazla gençlik örgütünün ortak kararıydı. Başı çekenlerin en ön safında Deniz Gezmiş vardı. Dönemin yöneticilerinin ABD ve NATO ile iç içe olmasını, Amerikan 6. Filonun ıstanbula gelmesini kabul etmiyordu. 6. Filo defol eylemleri düzenliyorlardı. 30 Mayıs 1968de gerçekleştirilen 6. Filo defol eylemlerinden sonra Deniz Gezmiş de bir süre gözaltına alındı...

Gençler, bu bağlamda yapılacak eylemlerden birinin de Samsundan Ankaraya yürümek olduğunu düşündüler.

Temel sloganları da şuydu:

Tam bağımsız Türkiye için Mustafa Kemal...

Yürüyüş, 1968’in ekim ayında planlandı. Samsundan adım adım Ankaraya gelinecek, 10 Kasımda Anıtkabirde olunacaktı. Ancak daha başlarken engelle karşılaştılar. Samsun Emniyet Müdürlüğü, Ankaranın talimatı üzerine yürüyüşe izin verilemeyeceğini duyurdu. Gençler ısrar ettiler. Gözaltına alınanlar oldu. Mahkemeye çıkarılan gençler yargıca şöyle seslendiler:

Burada bizi değil, Mustafa Kemali yargılıyorsunuz...

Yargıç bunu şiddetle reddetti...

Sonuç olarak yürüyüş gerçekleşti. Gençler Ankaraya ulaştılar... Dönemin Başbakanı Süleyman Demirele yürüyüş sorulduğunda o ünlü yanıtını verdi:

Yollar yürümekle aşınmaz...

Deniz Gezmiş, 1971’deki yargılanma süreci boyunca sık sık Mustafa Kemale gönderme yaptı. Babasına yazdığı mektupta da şöyle diyordu:

Beni iyi bir Kemalist olarak yetiştirdiğin için teşekkür ederim...

78 kuşağı, nasıl 68den devraldığı her şeyi en ileri ucuyla üstlendiyse Mustafa Kemale bakışı da aynı şekilde oldu:

Onu aşmak, daha ileri hedefleri gerçekleştirmek!

Pek çok devrimci grubun gözünde Atatürk, bir halk önderiydi. Bir devlet kurmuştu ama, bunu sosyalizmle taçlandırmak gerekiyordu. Elbette daha ile gidenler de oldu ama, temel bakış buydu:

Atatürkün yaptığından çok daha ötesini yapmak...

78 kuşağında da pek çok hareket tıpkı 68 gibi, tam bağımsızlık diyordu, emperyalizme karşı mücadeleyi öne çıkarıyordu.

12 Eylül döneminde gençlerin üzerine acımasızca gidilirken, her şeyin Atatürkçülük adınayapıldığının ilan edilmesi, gençlik hareketlerinin tümüyle Mustafa Kemalden kopmasına neden olan etkenlerden biriydi.

Bu anlayış Atatürkçülükse, onlar böyle olabilir miydi?

 
 
mod_vvisit_counterBugün926
mod_vvisit_counterDün1682
mod_vvisit_counterBu hafta16627
mod_vvisit_counterBu ay38937
mod_vvisit_counterTüm1664115